ABC włosa

Długie, krótkie, proste, kręcone  wszystkie mają swoją fazę życia, skomplikowaną budowę, indywidualne wymagania. Pielęgnujemy je, chcąc zaspokoić ich potrzeby. Żeby je zrozumieć, najpierw należy je poznać.

Budowa włosa

Włos zbudowany jest w zasadzie z trzech warstw: od zewnątrz otacza go cienka osłonka włosa, druga warstwa to warstwa środkowa stanowiąca całą masę włosa, czyli kora włosa, oraz ostatnia warstwa, czyli rdzeń, wewnątrz złożony z kilku warstw komórek. Włos dzielimy na wystająca ponad powierzchnię skóry część wolną łodygę włosa i tkwiący w mieszku włosowym, głęboko w skórze, korzeń włosa.

Warstwy włosa:

1. osłonka
2. kora włosa
3. rdzeń włosa

Mieszek włosowy tworzą:

• korzeń włosa
• pochewki włosa
• gruczoł łojowy
• brodawka włosa
• torebka łącznotkankowa
• mięsień przywłosowy

Korzeń jest dolną częścią włosa, a jego najważniejszą częścią jest macierz. Komórki włosa znajdujące się w macierzy są żywe, zachodzą w nich intensywne procesy metaboliczne. Komórki te dzielą się bardzo intensywnie. Stare komórki wypychane są ku górze, co powoduje ich szybkie obumieranie, utratę jądra i rogowacenie. Na ich miejsce wchodzą nowe komórki.

Widoczna część włosa nazywa się trzonem lub łodygą włosa i jest zbudowana z martwych komórek. Ta część włosa nie jest ukrwiona ani unerwiona. Wnętrze włosa wypełnione jest keratyną, czyli białkiem bogatym w siarkę. W centrum włosa znajduje się rdzeń zawierający glikogen i białka bogate w aminokwas cytrulinę. Wiele włosów nie posiada rdzenia tylko powietrzny kanał, który jest odpowiedzialny za izolacyjny charakter włosów (np. wełna, futro). Każda rasa ludzka różni się wyglądem włosów, a także ich budową, np. przekrój poprzeczny włosa rasy białej jest kolisty natomiast rasy żółtej owalny.

Warstwa korowa zbudowana jest z ziarnen barwnika oraz pęcherzyków powietrza i występuje na całej długości włosa. Ta warstwa determinuje kolor włosów.

Zewnętrzną warstwą włosa jest osłonka, która zbudowana jest z dachówkowato nachodzących na siebie komórek. Osłonka włosa - we włosach zdrowych - występuje na całej długości włosa, natomiast we włosach zniszczonych ulega degeneracji w różnym stopniu. W zależności od stopnia zniszczenia mogą to być miejscowe drobne ubytki otoczki, aż do całkowitego jej zaniku.

 

Fazy życia włosa

Całkowita liczba mieszków włosowych jest niezmienna w ciągu całego życia, ustala się ona już między 9 a 22 tygodniem życia płodowego. Średnio na naszej głowie znajduje się około 100-150 tys. mieszków włosowych. Szybkość wzrostu włosa zależy od płci, wieku, pór roku. Na owłosionej skórze głowy wynosi około 1 cm na miesiąc. Średnica łodygi włosa wynosi średnio około 0,08 mm.
Włos rozpoczyna swe życie w mieszku włosowym, z którego wyrasta na powierzchnię skóry w postaci łodygi zbudowanej z rdzenia, warstwy korowej i osłonki. Mieszki, przypominające kształtem pucharki, powstają jeszcze przed naszym przyjściem na świat. Ich liczba jest stała po urodzeniu nie powstają nowe, ale też nie tracimy żadnego. Włosy na głowie rosną około 1 cm w ciągu miesiąca. Każdego dnia tracimy ich zwykle około 50-100. Związane jest to z aktualną fazą cyklu włosowego w odróżnieniu od zwierząt, które linieją o określonej porze, ludzkie mieszki nie przechodzą poszczególnych faz cyklu równocześnie.

Rys. Cykl włosowy (fazy wzrostu, inwolucji i spoczynku mieszka włosowego).

Życie ludzkiego włosa można porównać do koła to wprawianego w ruch, to zatrzymywanego. Każdy włos żyje własnym życiem, przechodząc cyklicznie 3 fazy:

• Wzrostu (anagen)
• Zaniku (katagen)
• Odpoczynku (telogen)

Faza anagenu trwa od 2 do 8 lat tyle przeciętnie rośnie zdrowy włos. Na początku tej fazy wyrastający włos jest cienki, niewybarwiony, tzw. włos pergaminowy lub meszkowy (niemowlęcy). Po kilku miesiącach zaczyna wyrastać włos gruby i wybarwiony. W tej fazie mieszek włosa jest długi, głęboki i wytwarza grube, silnie zabarwione włosy. Przyjmuje się, że około 90% włosów w danym momencie porastających skórę głowy znajduje się w fazie anagenu. Po jej zakończeniu podstawa mieszka włosa kurczy się. Ten przejściowy etap (katagen) trwa od 2 do 4 tygodni. Włos przestaje rosnąć, jego koniec z tworzącą się jakby maczugą odrywa się od brodawki i przesuwa bliżej powierzchni skóry. Następnie w trwającej od 2 do 4 miesięcy fazie uśpienia (telogen), mieszek odpoczywa. Następnie zalążek włosa znajdujący się nad brodawką zaczyna produkować nowy włos, który wypycha stary. Rozpoczyna się nowy cykl życiowy włosa. To włosy telogenowe wypadają i zostają na grzebieniu lub w wannie po umyciu głowy.